Dökme ve çekme pleksi farkı: hangisini seçmeli?
Dökme (cast) ve çekme (ekstrüzyon) pleksi görünüşte aynıdır ama kesim, kazıma, bükme ve yapıştırmada farklı davranır. Üretim farkı, karşılaştırma tablosu ve hangi işte hangisinin seçileceği.
Pleksi (akrilik, PMMA) iki farklı yöntemle üretilir: dökme ve çekme. Piyasada bunlara döküm (cast) ve ekstrüzyon pleksi de denir. İki levha yan yana konduğunda çoğu zaman ayırt edilemez, ama kesimde, kazımada, bükmede ve yapıştırmada farklı davranırlar. Doğru türü seçmek hem işin kalitesini hem maliyeti doğrudan etkiler.
Nasıl üretilir?
Dökme pleksi, sıvı akrilik hammaddenin iki cam plaka arasına dökülüp kalıp içinde sertleştirilmesiyle üretilir. Her levha tek tek üretildiği için daha yavaş ve daha pahalı bir yöntemdir. Ortaya çıkan malzemenin molekül yapısı daha uzun zincirlidir; bu da onu daha sert, kimyasallara ve ısıya daha dayanıklı yapar.
Çekme pleksi ise akrilik granülün eritilip bir kalıptan geçirilmesi ve silindirlerle istenen kalınlığa getirilmesiyle üretilir. Üretim kesintisizdir; levha kalınlığı daha düzgün olur ve fiyatı daha uygundur.
Karşılaştırma tablosu
| Özellik | Dökme pleksi | Çekme pleksi |
|---|---|---|
| Kalınlık düzgünlüğü | Levha içinde küçük farklar olabilir | Daha düzgün |
| Lazer kesim | Kenar parlak çıkar | Kenar parlak çıkar, daha hızlı kesilir |
| Lazer kazıma | Buzlu beyaz, belirgin iz | Daha şeffaf, silik iz |
| Isıyla bükme ve vakum | Yapılır, daha yüksek ısı ister | Daha kolay, düşük ısıda şekillenir |
| Delme, frezeleme, yapıştırma | Gerilim çatlağına dayanıklı | Gerilimli bölgelerde çatlamaya daha yatkın |
| Kimyasal dayanım | Daha yüksek | Daha düşük |
| Renk seçeneği | Çok geniş | Şeffaf, beyaz, siyah ve buzlu ağırlıklı |
| Stoktaki kalınlıklar | 1 – 30 mm | 2 – 12 mm |
| Fiyat | Daha yüksek | Daha ekonomik |
Hangi işte hangisi?
Çekme pleksiyi seçin:
- Işıklı tabela yüzleri ve kutu harf yüzleri (şeffaf, beyaz, buzlu)
- Isıyla bükülen broşürlük, menülük, stand ve teşhir ürünleri
- Çok adetli, düz kesilen ve fiyatın öne çıktığı işler
- 2 – 5 mm ince levha gereken uygulamalar
Dökme pleksiyi seçin:
- Lazer kazıma yapılacak plaket, ödül, tabela ve isimlikler
- CNC ile derin frezeleme, çok delik ve vida gerektiren paneller
- 10 mm ve üzeri kalın parçalar
- Renkli veya ışık geçiren renkli yüzeyler, saten (tek yüzü mat) ve gece-gündüz efektli işler
- Temizlik kimyasallarıyla sık temas eden yüzeyler
Bilinmesi gereken iki nokta
Isıtınca çekme payı: Çekme pleksi ısıtıldığında üretim yönünde bir miktar çeker. Isıyla bükülecek büyük parçalarda bu payı hesaba katın, önce küçük bir deneme parçasıyla çalışın.
Yapıştırıcı ve temizlik: Çekme pleksi, özellikle lazerle kesilmiş kenarlarda, çözücü bazlı yapıştırıcı ve sert kimyasallarla temas ettiğinde ince çatlaklar (gerilim çatlağı) gösterebilir. Pleksi yüzeyinde tiner ve aseton kullanmayın; yumuşak bir bez ve sabunlu suyla temizleyin.
Nasıl ayırt edilir?
En güvenilir yol levhanın koruyucu filmindeki marka ve tür bilgisidir; sitemizde de dökme ve çekme pleksiler ayrı kategorilerde listelenir. Elinizde etiketsiz bir parça varsa küçük bir köşesine lazerle kazıma deneyin: buzlu beyaz bir iz çıkıyorsa dökme, şeffaf ve silik bir iz çıkıyorsa çekme pleksidir.
Stoktaki seçenekler
Dökme pleksi:
- Akpolimer Dökme Pleksi: 1 – 15 mm, 57 renk; şeffaf, beyaz, renkli, saten ve gece-gündüz seçenekleri
- Castplas Dökme Pleksi: 2,8 – 30 mm; şeffaf, beyaz, siyah ve buzlu
Çekme pleksi:
- Policam Çekme Pleksi: 2 – 12 mm
- Polarex Çekme Pleksi: 2 – 9,8 mm
- Temaglass Çekme Pleksi: 2 – 5,8 mm
- Karva Çekme Pleksi: 2 – 2,8 mm
Tüm seçenekler için Dökme Pleksi ve Çekme Pleksi kategorilerine bakabilirsiniz. Levhaları ölçünüze göre ücretsiz ebatlıyoruz.
Sık sorulan sorular
Lazer kesim için hangisi daha iyi?
Kesimde iki türde de kenar parlak çıkar; çekme pleksi daha hızlı kesilir. Aynı parçaya kazıma da yapılacaksa dökme pleksi tercih edin, çünkü kazıma izi buzlu beyaz ve belirgin olur.
Pleksi dış mekânda sararır mı?
Pleksi güneş ışığına (UV) doğal olarak dayanıklı bir malzemedir; dökme ve çekme pleksi dış mekânda tabela ve kaplama olarak yıllarca kullanılır.
Pleksi ile polikarbonat arasındaki fark nedir?
Polikarbonat darbeye karşı çok daha dayanıklıdır, neredeyse kırılmaz. Pleksi ise daha şeffaftır, çizilmeye karşı daha dayanıklıdır ve kenarları daha kolay parlatılır. Darbe riski yüksek yerlerde solid polikarbonat, görünümün öne çıktığı işlerde pleksi kullanılır.
Kutu harf yüzü için hangi pleksi kullanılır?
Beyaz veya buzlu ışık geçiren yüzlerde genellikle ekonomik olduğu için çekme pleksi kullanılır. Renkli ışık geçiren yüz isteniyorsa folyo kaplamak yerine renkli dökme pleksi kullanabilirsiniz.